| |

  • این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
  • 4 - 36276300 - 035
  • 36261829 - 035
  • 8913634763

اتوماسیون کانون

مجله کانون

مقالات حقوق بین الملل عمومی


حل و فصل مسالمت آميز مناقشات بين المللي

بسم الله الرحمن الرحيم

نويسنده : محمود پورتيموريان دانشجوي کارداني حقوق

مقدمه: در طول تاريخ علي رغم آنکه صلح خواهي و زندگي مسالمت آميز يکي از آرمانها و آرزوهاي بشر بوده ولي جنگ و خونريزي نيز همواره جزء جدايي ناپذير زندگي بشر بوده و با توجه به فرهنگ ها و اينکه دولت ها در جهان داراي داراي اهداف و منافع مشترکي نيستند و براي همين موضوع و براي رسيدن به اهداف خود با ديگر کشورها درگير رقابت شده و در بعضي از مواقع اين رقابت با تنش همراه است و به اختلاف و نزاع تبديل مي شود مناقشه در طول تاريخ به يک فرايند اجتماعي تبديل شده است و در اکثر جوامع وجود دارد . در قديم دولتها براي رفع اختلافات خود به زور متوسل مي شده که اين امر(زور)همواره وقوع جنگ را به همراه داشته و جنگ براي کشور متخاصم و مدافع هزينه هاي جاني و مالي بالايي را به بار مي آورد به صورتي که از سالهاي 1500 تا 1940 بيش از 275 جنگ(جنگهايي که بيش از 50 هزار سرباز در آن شرکت داشتند) در صحنه هاي جهاني به وقوع پيوسته است و در اين ميان اکثر کشورهاي جهان از تعرض و تجاوز مصون نبوده اند از اين رو تلاش شد تا جنگ در جهان بين المللي يک ابزار ناکار آمد براي حل اختلافات مطرح شود در گذشته جنگهايي که بين دولتها به وقوع مي پيوست به دليل عدم وجود تجهيزات و پيشرفتهاي نظامي محدود بوده اما با پيشرفت علم و دستيابي بشر به تجهيزات مدرن نظامي از حالت محدود خارج و گسترده شده و اين امر باعث شده که خسارات رو به فزوني رود و در اين راستا براي جلوگيري از جنگهاي خونين و خاتمه بخشيدن به جنگهاي شروع شده از مشغله هاي مهم بشر بوده که توجه بشر به سوي حل و فصل مناقشات به شيوه هاي مسالمت آميز سوق داده شود.

حل و فصل مناقشات به شيوه مسالمت آميز: همانطور که در مقدمه ذکر گرديد بشر با توجه به اينکه هزينه هاي بالايي را دراثر وقوع جنگها پرداخت نموده به فکر حل و فصل اختلافات به صورت مسالمت آميز افتاده که يکي از اسنادي که تا کنون تهيه شده و مورد قبول قريب الوقوع کشورهاي جهان قرار گرفته (منشور ملل متحد)است که از مهمترين اهداف منشور حفظ امنيت و صلح بين المللي است که در ماده 1 منشور به آن اشاره شده است .

طبق ماده 2 بند3 منشور کليه اعضا اختلافات بين المللي خود را با وسايل مسالمت آميز به طريقي که صلح بين المللي و عدالت را به خطر نيندازد حل خواهند کرد و در همان ماده بند4 توسل به زور را ممنوع کرده است و سبب اهميتي که موضوع حل و فصل مسالمت آميز اختلافات بين المللي داشته ، فصل ششم را به آن اختصاص داده اند. پس از تصويب منشور تا کنون 4 بار در مجمع عمومي سازمان ملل بر ضرورت حل و فصل مناقشات بين المللي به صورت مسالمت آميز تاکيد کرده است. 1- قطعنامه 2625 درسال1970- اعلاميه اصول حقوق بين المللي مربوط به روابط دوستانه و همکاري بين دولتها 2- قطعنامه590 در سال1982- اعلاميه مانيل در مورد حل و فصل مسالمت آميز اختلافات 3- قطعنامه کميته ششم در9نوامبر سال1987 مربوط به حل و فصل اختلافات به صورت مسالمت آميز 4- قطعنامه کميته ششم در 11نوامبر سال1988 مربوط به حل و فصل مسالمت آميز اختلافات بين المللي علي ايحال براي حل و فصل اختلافات بين المللي بايد در ابتدا جامعه بين المللي را شناخت و اينکه چه رابطه اي با يکديگر دارند.

اعضاي جامعه بين المللي عبارت است از: 1-دولتها 2- سازمانهاي بين المللي 3- اشخاص
اين سه عضو در روابط بين المللي چه نوع رابطه دارند: 1- رابطه دولتها با همديگر 2- روابط دولتها با سازمانهاي بين المللي 3- روابط سازمانهاي بين المللي با همديگر 4- روابط اشخاص (با تابعيت و اقامت گاههاي مختلف)با همديگر 5- روابط اشخاص با دولتها

روشهاي حل و فصل اختلافات به صورت مسالمت آميز:
1- غير حقوقي(ديپلماتيک): 1- مذاکره 2- ميانجيگري 3- اقدامات جميله 4- سازمانهاي بين المللي
2- حقوقي: 1- ميانجيگري 2- داوري 3- سازمانهاي بين المللي (قضايي)

مذاکره: مذاکره يکي از معمول ترين، آسان ترين، عمده ترين و موثرترين گزينه براي حل اختلافات بين المللي است با مذاکره مي توان از برخوردهاي نظامي و مسلحانه که ميان دولتها اتفاق افتاده جلوگيري کرد . مذاکره هسته مرکزي فعاليتهاي ديپلماتيک و جزء لاينفک همکاري هاي بين المللي در زمينه سياسي، اقتصادي ، علمي و فرهنگي مي باشد کشورهايي که به مذاکره متوسل مي شوند عمدتاً دو اصل اساسي را در روابط خود در نظر دارند. 1- اصل حل مسالمت آميز اختلافات بين المللي 2- اصل عدم استفاده از تهديد و توسل به زور

ميانجيگري ابزاري کارآمد: در گذشته بسياري از متفکران و صاحب نظران، دولتها و سازمانهاي بين المللي با ارائه پيشنهاد و راهکار و ضوابطي براي پيشگيري از بروز جنگ وپايان دادن به جنگها و در جستجوي صلح بودند که در اين اثنا روشهاي گوناگوني براي حل و فصل مناقشات ارائه داده که ميانجيگري يکي از آنها بوده و از جايگاه بالايي برخوردار بوده است ميانجيگري عبارت است از اقدامات دولت يا کشور ثالث مبني بر اينکه براي حل مناقشه يک راه حل ارائه نموده و طرفين را به جهت مذاکره با خود جهت ايجاد تفاهم وتوافق دعوت نموده است و اگر اين پيشنهاد پذيرفته شد مناقشه حل شده است و اگر پذيرفته نشد ميانجيگر آنقدر راه حل و پيشنهاد ارائه نموده تامورد پذيرش طرفين قرار گيرد ميانجيگر و ميانجيگري داراي چند خصوصيت است و خصوصيت اصلي ميانجيگر اين است که مي تواند ميانجيگري را نپذيرد واينکه دولتهاي ثالث در مورد پذيرش پيشنهادهاي ميانجيگيري اجباري ندارندو نظر ميانجي برخلاف داور الزامي و اجباري نيست و طرفين مي توانند نپذيرند.

اقدامات جميله: قدرتي ثالث (اعم از فردي يا جمعي) که در اختلاف ذينفع نباشد مي کوشد که زمينه هاي تفاهم بين دو کشور را فراهم آورد و به طور محرمانه پيشنهادهاي خود را به طرفين اختلاف بقبولاند و مي کوشد که طرفين اختلاف را به مذاکره رودر رو ترغيب نمايد بدون آنکه خود مستقيماً درمذاکرات دخالت داشته باشد.

سازمانهاي بين المللي: اگر اختلاف به حدي باشد که صلح و امنيت بين المللي را به خطرنيندازد و فقط تهديدي باشد سازمان ملل فقط به دادن توصيه در خصوص حل مناقشه و اختلاف اکتفا نموده ولي اگر اختلاف به حدي باشد که صلح و امنيت جهاني را با خطر جدي مواجه نمايد سازمان ملل به توصيه اکتفا ننموده و دستوري صادر مي نمايد مانند تحريم اقتصادي، تحريم تجاري و... براي حل مشکل و اختلاف

ميانجيگري (حقوقي): طرفين براي حل اختلاف خود يک يا چند ميانجيگر را انتخاب نموده تا با استفاده از مفاد قانون و مقررات راه حلي را پيشنهاد نماينـد تا اختلاف حـل وفصـل گردد ولي دراين راستا حکمـي صـادر ننموده و فقط به دادن پيشنهـاد اکتفـا مي نمايند.

داوري: طرفين اختلاف شخصي يا اشخاصي را به عنوان داور انتخاب نموده که در چهار چوب قانون و مقررات نسبت به رسيدگي اختلاف اقدام نموده و پس از رسيدگي حکمي صادر نمايند و اين حکـم پس از صدور قطعـي و لازم الاجـرا مي باشد و طرفين بايد آن را اجرا نمايند.

سازمانهاي بين المللي: سازمانهاي بين المللي (قضايي)2 قسم مي باشند 1- موردي مانند دادگاه توکيوو دادگاه نورنبرگ 2- دائمي يا نهادي

نتيجه گيري: با عنايت به اينکه آرزوي ديرينه بشر زندگي در صلح و امنيت بوده و خواسته تمام مردم جهان عدالت و آرامش است . لذا مي بايست سازمانهاي بين المللي و دولتها از جنگ و خونريزي دوري نموده و براي حل و فصل اختلافات و مناقشات بين المللي خود از بهترين و آسان ترين راه حل استفاده نمايند که با توجه به تعريف ها و موارد ذکر شده ميانجيگري يکي از بهترين و کم هزينه ترين راهکارها مي باشد و با توجه به اينکه در اساس آيين ميانجيگري در کنفرانسهاي صلح لاهه (1899و1907)آمده است دولتها بايد قبل از توسل به زور اختلافات خود را با ميانجيگري حل و فصل نمايند.

ميانجيگري 2 نوع مي باشد:
1- ميانجيگري قبل از وقوع درگيري : حل اختلاف قبل از بحراني شدن بسيار آسان تر و سريع تر است در اين مورد ميانجيگري روش کارآمد وموثر شناخته شده است.
2- ميانجيگري پس از وقوع درگيري: درموقعي که نيروهاي نظامي طرفين اختلاف با يکديگر درگير بوده ميانجيگري مشکل مي باشد و احتمال موفقيت تا حدي کاهش مي يابد در اين گونه اختلافات بايد راهکاري دقيق و موثر پيشنهاد شود تا موفقيت آميز باشد و اختلاف حل گردد. عليهذا برخي از کشورها قصد نفوذ و بهره برداري از منابع ديگر کشورها به نفع خود را داشته که اين امـر باعث بروز اختـلاف مي گردد و در برخي از موارد به حمله نظامي منجر مي شود و براي حل اختلاف و جلوگيري از جنگ و خونريزي بايد سازمانهاي بين المللي و دولتها بايد مداخله نمايند.

لذا براي حل اين اختلافات پيشنهاداتي به شرح ذيل ارائه مي گردد:

پيشنهادات:
1- سازمان ملل بايد اقدامي نمايد تا اينکه حل مسالمت آميز اختلافات به رويه اي جهاني تبديل شود وفقط به تصويب منشور اکتفا ننمايد و تمام دولتها اختلافات خود را به صورت مسالمت آميز حل و فصل نمايند.
2- اگر کشوري با اقدامات خود باعث شد که صلح و امنيت بين المللي به خطر بيفتد با مجازاتهاي سنگين مانند انواع تحريم ها مواجه و به کشوري که بهترين راهکار را براي حل مناقشات ارائه نمايد امتيازي بين المللي داده شود تا همگان به اين امر در جهت جهاني شدن حل مسالمتا آميز اختلافات تشويق شوند.
3- دولتهاي بزرگ صرفاً به دليل بشر دوستانه به ميانجيگري دست نمي زنند بلکه همواره، همراه با انگيزه بشر دوستانه اهداف سياسي را نيز دنبال مي کنند و ميانجيگري آنها از بعد توسعه طلبانه و دفاعي برخوردار است که اين امر باعث يک جانبه گرايي مي شود لذا اگر در امر ميانجيگري از دولتها کوچکتر که توانسته اند از نظر سياسي خود را از دولتها بزرگ دور نگه دارند و در نتيجه به عنوان يک کشور بي طرف شناخته شدند و از مقبوليت بين المللي در خصوص حمايت از صلح طلبي برخوردار هستند مي توان به عنوان ميانجيگر استفاده نمود. به طوري که به نظر مي رسد برخـي کشور هـاي داراي اختلاف اين دولتهـا را به دولتهـا بزرگ ترجيح مي دهند ودر امر ميانجيگري موفقترهستند.

((باشد که درجهان شاهد هيچ گونه جنگ و خونريزي نباشيم.))
آنكه عدالت را برنتابد ستم را سخت تر يابد. حضرت علي (ع)

منبع : راه مقصود

درباره ما

کانون وکلای دادگستری استان یزد

 

یزد –بلوار امامزاده جعفر (ع)- خیابان مصلی

کوچه هتل کاروان سرای مشیر -دربند مشیر - پلاک 96

کدپستی: 8913634763

 ساعت کاری: شنبه تا چهارشنبه 8:30 الی 15

                    پنج شنبه 8:30 الی 14

راه های تماس

راههای تماس با کانون وکلای دادگستری استان یزد

آدرس ایمیل : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
شماره تلفن تماس : 4 - 36276300 - 035

شماره فکس: 36261829 - 035
آدرس سایت : http://www.yazdbar.ir

کانال تلگرام: YazdBarir@